ความหมาย
	องค์ประกอบของการสอบเทียบ
	ใครบ้างที่ต้องการสอบเทียบ
	ห้องปฏิบัติการสอบเทียบมีกี่แบบ
	ขั้นตอนการเลือกห้องปฏิบัติการสอบเทียบ
	วิธีดำเนินการสอบเทียบ
	การบริหารห้องปฏิบัติการสอบเทียบ

การสอบเทียบ คือ กระบวนการในการตรวจสอบความถูกต้องของเครื่องมือวัด ด้วยการเปรียบเทียบกับค่าที่อ่านได้จากเครื่องมือวัดกับค่าจริงของสิ่งที่ถูกวัด

	ตัวมาตรฐานการวัด
	วิธีการวัด
	ผู้ปฏิบัติการ
	•ห้องปฏิบัติการ
	•สภาวะแวดล้อม

รูปแสดงผู้ใช้ประโยชน์จากงานมาตรวิทยา

	ห้องปฏิบัติการสอบเทียบภายในหน่วยงาน เพื่อสนองความต้องการของระบบคุณภาพ / ลูกค้า •ประหยัดเวลา เพิ่มเวลาใช้งานของเครื่องมือ •ประหยัดค่าใช้จ่าย •มีความมั่นใจในคุณภาพ •มีระบบการปฏิบัติงานที่ไม่ยุ่งยาก
	ห้องปฏิบัติการสอบเทียบสาธารณะ ให้บริการสอบเทียบแก่สาธารณะ •มีทั้งที่ได้รับการ Accredited  และไม่ได้รับการ Accredited มีบริการสอบเทียบ On-site ระดับคุณภาพแตกต่างกัน

	หน่วยวัด
	พิสัย
	ความไม่แน่นอน
	ข้อยกเว้นเฉพาะสำหรับเครื่องมือบางตัว
	ช่วงระยะเวลาระหว่างการสอบเทียบ
	วันที่สอบเทียบ และวันที่แล้วเสร็จ

เงื่อนไขทางการค้า

	หลักฐานการจดทะเบียนบริษัท
	ใบรับรองระบบคุณภาพ ISO 17025
	หลักฐานการประกันความเสียหาย
	สำเนาคู่มือคุณภาพ
	ตัวอย่างสำเนาใบรับรองการสอบเทียบ
	ค่าบริการสอบเทียบ และเงื่อนไขการจ่ายเงิน
	การให้บริการ On-site
	เงื่อนไขการยกเลิกสัญญา

 เงื่อนไขทางเทคนิค

	List ของเครื่องมือวัดที่ต้องการสอบเทียบ
	Specifications
	วันที่ต้องการสอบเทียบ และ วันที่แล้วเสร็จ

ใช้ checklist

1. ส่วนที่เป็นไปตามเงื่อนไขการจัดจ้าง
2. ส่วนที่เป็นไปตามข้อกำหนดของ ISO 17025

	จัดทำขึ้นเอง
	ได้จาก Accreditation body

	Audit ตาม check list
	ดูสภาพห้องปฏิบัติการจริง
	ทำความรู้จักกับผู้บริหารของห้องปฏิบัติการ
	ประเมินความน่าเชื่อถือ

กิจกรรมหลังการคัดเลือก Monitor ผลงานของห้องปฏิบัติการอย่างต่อเนื่อง On-site Audit ซ้ำเมื่อจำเป็น ขึ้นทะเบียนเป็น Approved vendor list

	วิธีดำเนินการสอบเทียบ ต้องทำเป็นเอกสาร vต้อง Validate vต้องทันสมัย vมีให้ผู้ใช้งานตลอดเวลา vต้องมีการควบคุม vได้จากมาตรฐาน เช่น ISO, DIN, JIS, ASTM vได้จากวิธีการที่จัดทำไว้แล้ว ตามมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ vได้จากผู้ผลิต vได้จากการฝึกอบรม
	สิ่งบ่งชี้สถานะการสอบเทียบ vสิ่งบ่งชี้เฉพาะของเครื่องมือวัด vวันที่สอบเทียบ vวันครบอายุการสอบเทียบ vสิ่งบ่งชี้ผู้ทำการสอบเทียบ vสิ่งบ่งชี้เฉพาะอื่นๆ (ถ้ามี)

	เอกสารในระบบสอบเทียบ วิธีดำเนินการ vวิธีการสอบเทียบ
	วิธีดำเนินการ มีรายละเอียดของ  vวัตถุประสงค์ vขอบข่าย vคำจำกัดความ vเอกสารอ้างอิง vความรับผิดชอบ vวิธีดำเนินการ vบันทึก
	วิธีการสอบเทียบ ขั้นตอนการเขียนวิธีการสอบเทียบ ตรวจสอบ Specification ของเครื่องมือที่จะเขียน vเลือกวิธีการสอบเทียบ (Calibration Method) vเลือกเครื่องมือมาตรฐานที่เหมาะสม (Accuracy Ratio) vกำหนดเกณฑ์การยอมรับของผลการสอบเทียบ (Tolerance Limits) vเขียนวิธีดำเนินการ (Procedure) vทวนสอบวิธีดำเนินการ (Verify Procedure)

	ผู้ปฏิบัติงานสอบเทียบ
	สถานที่และสภาวะแวดล้อม
	วิธีการสอบเทียบ
	มาตรฐานการวัด
	บันทึกการสอบเทียบ และรายงานผล
	ระบบคุณภาพ

	มีพื้นฐานการศึกษา ความรู้ และประสบการณ์
	vได้รับการฝึกอบรมในกิจกรรมที่ปฏิบัติ
	vมีความสามารถในการ ใช้เครื่องมืออย่างถูกต้อง ปฏิบัติการสอบเทียบ ประเมินและรายงานผล
	มีบันทึกพื้นฐานการศึกษา การฝึกอบรม ไว้เป็นหลักฐาน

	สถานที่สำหรับอำนวยความสะดวกในการปฏิบัติงาน uพื้นที่ทำการสอบเทียบ uแสงสว่าง แหล่งจ่ายพลังงาน uระบบควบคุมสภาวะแวดล้อม
	สภาวะแวดล้อม uต้องไม่รบกวนผลการสอบเทียบ จนเกินกว่าจะยอมรับได้ uได้รับการควบคุม เฝ้าระวัง และบันทึกอย่างมีประสิทธิภาพ
	ตัวอย่างสภาวะแวดล้อมที่มีผลต่อการวัด vอุณหภูมิ (Temperatute) vการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ (Rate of Change of Temperature) vความชื้น (Humidity) vความดัน (Pressure) vการสั่นสะเทือน (Vibration) vการรบกวนของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Interference)

	vจัดทำไว้เป็นเอกสาร
	vมีสาระเพื่อจะนำไปปฏิบัติได้ผลการสอบเทียบอย่างคงเส้นคงวา
	vแหล่งที่มาของวิธี
	vมีการประเมินความไม่แน่นอน (Uncertainty)
	vมีการ Validate ก่อนนำไปใช้งาน
	vรายละเอียดวิธีการสอบเทียบ
	uชื่อ ชนิด ของเครื่องมือที่ทำการสอบเทียบ ผู้ผลิต
	uพิสัย ข้อจำกัดการใช้งาน
	uเกณฑ์ยอมรับ
	uช่วงระยะเวลาในการสอบเทียบ
	uรายละเอียดเครื่องมือมาตรฐานที่ใช้ ข้อควรปฏิบัติก่อนลงมือทำ ขั้นตอนการสอบเทียบ การบันทึก และรายงานผล การประเมินความไม่แน่นอน

	vมีอัตราส่วนความถูกต้อง 3 ถึง 10 เท่า
	vมีพิสัย (Range) ครอบคลุม
	vมีความสามารถสอบกลับได้ (Traceability) ถึงมาตรฐานแห่งชาติ (National Standards)
	vมาตรฐานอ้างอิง (Reference Standards) คือ มาตรฐานที่มีคุณภาพทางมาตรวิทยาสูงสุดที่มีอยู่ ณ ที่ใช้งาน ซึ่งความถูกต้องของหน่วยวัดที่เกี่ยวข้องทั้งหลายภายในหน่วยงานนั้น สามารถอ้างอิงได้จากมาตรฐานนี้
	มาตรฐานใช้งาน (Working Standards) คือ มาตรฐานการวัดที่ได้รับการถ่ายทอดความถูกต้องจากมาตรฐานอ้างอิง ใช้สำหรับการสอบเทียบเครื่องมือวัดอื่นๆ ในหน่วยงานนั้น
	มาตรฐานอ้างอิงของการวัดที่มีความถูกต้องสูงสุด มีไว้ในห้องปฏิบัติการ
	vมีไว้สำหรับการสอบเทียบเท่านั้น
	vต้องกำหนดแผนการสอบเทียบ
	vส่งไปสอบเทียบยังหน่วยงานที่สามารถให้ “ความสามารถสอบกลับได้” ของการวัดไปยังมาตรฐานแห่งชาติ หรือมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ
	vใบรับรองการสอบเทียบ ต้องระบุผลการวัด ความไม่แน่นอนของการวัด และความสามารถสอบกลับได้

บันทึก ค่าที่อ่านได้ การคำนวณ การส่งต่อข้อมูล การรายงานผลในใบรับรองผลการสอบเทียบ มีรายละเอียดเพียงพอให้สามารถตรวจสอบได้ เก็บไว้เป็นหลักฐาน ใช้เป็นข้อมูลในการยืดหรือขยายช่วงระยะเวลาในการสอบเทียบ

รายละเอียดในบันทึกการสอบเทียบ

	ชื่อ หมายเลขเครื่องมือที่ทำการสอบเทียบ ผู้ผลิต
	วันที่ทำการสอบเทียบ
	ช่วงระยะเวลาในการสอบเทียบ
	สภาวะแวดล้อม
	ผู้ทำการสอบเทียบ ผู้ตรวจสอบ
	อ้างถึงวิธีการสอบเทียบ
	รายละเอียดของมาตรฐานที่ใช้
	ผลการสอบเทียบ
	ความไม่แน่นอน

การรายงานผล กรณีสอบเทียบเครื่องมือภายในบริษัท ไม่ต้องออกใบรายงานผล กรณีสอบเทียบเครื่องมือให้ลูกค้าภายนอก ต้องออกใบรายงานผล และเก็บรักษาบันทึกการสอบเทียบ พร้อมสำเนาใบรายงานผลไว้ที่ห้องปฏิบัติการ

รายละเอียดในใบรายงานผล

	หัวเรื่อง “รายงานผลการสอบเทียบ”
	vชื่อ ที่อยู่ ห้องปฏิบัติการ
	vรายละเอียดเครื่องมือที่ทำการสอบเทียบ ผู้ผลิต รุ่น หมายเลขเครื่อง
	vชื่อ ที่อยู่ ของลูกค้า
	vหมายเลขใบรายงานผล หน้าในจำนวนทั้งหมด
	vระบุวิธีการสอบเทียบที่ใช้
	vผลการสอบเทียบ พร้อมความไม่แน่นอน
	vวันที่ทำการสอบเทียบ
	vสภาวะแวดล้อม
	vรายละเอียดของมาตรฐานที่ใช้พร้อมความสอบกลับได้
	vลายมือชื่อผู้รับผิดชอบรายงาน

ระบบบริหารงานห้องปฏิบัติการสอบเทียบ vISO 9001  Quality System vISO/IEC 17025  General requirements for the competence of calibration and testing laborator