WORLD METROLOGY DAY, Ep. 2

วันนี้ทางทีมผู้เขียนขอนำเสนอหน่วยงานมาตรวิทยาระดับโลกที่มีหน้าที่หลักในการจัดกิจกรรมรณรงค์วันมาตรวิทยาโลกเป็นประจำในวันที่ 20 พฤษภาคมของทุกๆ ปี ซึ่งเป็นวันที่มีการลงนามในสนธิสัญญาเมตริก เมื่อ ค.ศ. 1875 (พ.ศ. 2418) อีกด้วย โดยมี 2 หน่วยงานที่เป็นองค์กรหลักในการจัดกิจกรรมรณรงค์ร่วมกันทั่วโลกเพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านมาตรวิทยาทุกประเทศได้มีทิศทางไปในทางเดียวกันของแต่ละปี ได้แก่ สำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศ (BIPM) และ องค์การมาตรวิทยาทางกฎหมายระหว่างประเทศ (OIML)

BIPM…Bureau International des Poids et Mesures

BIPM มีชื่อเต็มภาษาฝรั่งเศษว่า “Bureau International des Poids et Mesures” และภาษาอังกฤษว่า “International Bureau of Weights and Measures” หรือภาษาไทยว่า “สำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศ” ซึ่งเป็นองค์กรมาตรวิทยาระดับโลกที่ทำหน้าที่เป็นสถาบันมาตรวิทยาระหว่างประเทศ เหมือนกับเป็นสำนักงานเลขาธิการ เพื่อดำเนินงานทางด้านวิชาการให้กับที่ประชุมใหญ่ของสนธิสัญญาเมตริกและมีประเทศต่างๆ เป็นสมาชิกหลักทั้งหมด 63 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทยด้วย และสมาชิกสมทบอีก 38 ประเทศ

ในการค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่างประเทศจะเป็นไปอย่างราบรื่น ทุกประเทศก็ต้องใช้ระบบหน่วยวัดเดียวกันที่เป็นสากล ซึ่งเป็นที่มาของความตกลงระหว่างประเทศ ว่าด้วย มาตรการวัดปริมาณทางกายภาพ ซึ่งเป็นพื้นฐานที่สำคัญยิ่งต่อการค้าขายแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศ นับตั้งแต่มีการลงนามในสนธิสัญญาเมตริก ในปี ค.ศ. 1875 ได้ทำให้มีการพัฒนากลไกซึ่งทำให้เกิดความเชื่อมั่นในความเท่าเทียมกันของมาตรฐานการวัดทางกายภาพระหว่างประเทศ และนำไปสู่การก่อตั้งห้องปฏิบัติการระหว่างชาติขึ้นหนึ่งแห่ง กับคณะกรรมการระหว่างชาติอีกหลายคณะ

สนธิสัญญาเมตริก กำหนดให้จัดตั้งองค์กรเพื่อการควบคุมขึ้น 2 องค์กร คือ General Conference for Weights and Measures (CGPM) และ International Committee for Weights and Measures (CIPM)  พร้อมห้องปฏิบัติการระหว่างชาติอีกหนึ่งแห่ง คือ International Bureau of Weights and Measures (BIPM) สำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศ ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ที่เมือง Sevres ใกล้กับกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส  พร้อมทั้งคณะกรรมการที่ปรึกษาอีกหลายคณะซึ่งได้รับการจัดตั้งภายหลังมีหน้าที่ให้คำปรึกษาในสาระทางวิชาการแก่ CIPM ในมาตรวิทยาหลายสาขา เช่น คณะกรรมการที่ปรึกษาด้านไฟฟ้า (Consultative Committee on Electricity, CCE) คณะกรรมการที่ปรึกษาด้านอุณหภูมิ (Consultative Committee on Temperature, CCT) และคณะกรรมการอื่นๆ อีกหลายสาขา สำหรับ BIPM ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการระหว่างชาติมีความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานการวัด 3 ประการ คือ

1. การเปรียบเทียบผลการวัดระหว่างกัน (international comparison) ของประเทศสมาชิก
2. การส่งเสริม ประสานงาน และจัดทำเอกสารเพื่อการเปรียบเทียบผลการวัดระหว่างกัน
3. การวิจัย ในสาขาของมาตรวิทยาที่เลือกสรรแล้วภายใต้การอำนวยการของ CIPM

สำหรับผู้ที่สนใจสามารถเข้าไปในเว็บไซด์ www.bipm.fr จะให้ความรู้เกี่ยวกับการวัดในระดับนานาชาติ เช่น ประวัติความเป็นมาของ Metre Convention และ BIPM ความหมายและความสำคัญของมาตรวิทยา (Metrology) การสอบกลับได้ของการวัด (Traceability) รายละเอียดเกี่ยวกับหน่วยวัด SI Units และข้อตกลงการยอมรับร่วมกัน (Global Mutual Recognition Arrangement -MRA) ตลอดจน เอกสารผลงานการวิจัยและการพัฒนาด้านการวัด เป็นต้น

นอกจากนี้ ท่านยังสามารถรับทราบข้อมูลการสร้างการยอมรับในระดับนานาชาติ (Global MRA) ของสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (ประเทศไทย) ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกของ BIPM ที่ได้ร่วมนำผลการเปรียบเทียบด้านการวัด บรรจุลงใน  Appendix B (Key and supplementary comparisons) และขีดความสามารถด้านการวัดของห้องปฏิบัติการสาขาการวัดต่างๆ ของ มว. บรรจุลงใน Appendix C (Calibration and Measurement Capabilities (CMCs)) เผยแพร่ใน www.bipm.fr อีกด้วย และฝากติดตามองค์การมาตรวิทยาทางกฎหมายระหว่างประเทศ (OIML) ใน Ep. ต่อไปด้วยนะครับ…

ที่มา : หนังสือมาตรวิทยาเบื้องต้น,  www.bipm.fr